Trà từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của nhân loại. Dù ở phương Đông hay phương Tây, trên núi cao hay đồi thoải, tất cả các loại trà trên thế giới đều bắt nguồn từ một giống cây chung: Camellia Sinensis – thuộc họ Theaceae.
Không ai biết chính xác trà xuất hiện từ khi nào, cũng chẳng thể đếm được có bao nhiêu loại trà. Nhưng một điều chắc chắn: trà là thức uống phổ biến thứ hai thế giới, chỉ sau nước.
Cây trà – món quà từ thiên nhiên
Cây trà là thân gỗ, thường được cắt tỉa để có chiều cao ngang hông, thuận tiện cho việc thu hoạch. Tuy vậy, tại vùng Đông Bắc Việt Nam và dọc biên giới Trung Quốc, vẫn còn những cây trà cổ thụ cao vài mét, mang lại hương vị độc đáo.
Trà chứa caffein, nhưng khác với cà phê, nó không tạo cảm giác hưng phấn mạnh mà mang lại sự tỉnh táo, khoan khoái và an tịnh. Đồng thời, trà cũng giàu các hoạt chất có lợi cho sức khỏe, ít tác dụng phụ.
Thời kỳ hưng thịnh của trà tại Trung Hoa
Từ thời Tây Chu, Tần, Hán, trà đã được coi là sản vật thượng phẩm dành cho tầng lớp quý tộc và hoàng gia. Đến thời Đường (618–907), cùng sự phát triển phồn thịnh của xã hội, trà và văn hóa trà Trung Hoa bước vào giai đoạn cực thịnh.
Trà không chỉ để uống, mà còn gắn liền với nghệ thuật và lễ nghi.
Ấm, chén, nước và dụng cụ pha trà đều phải đạt chuẩn mực khắt khe.
Nghệ thuật pha trà mang tính biểu diễn, còn gọi là Kungfu trà.
Chính những thương nhân thời đó đã đưa trà đi khắp nơi, khiến “ở đâu có thương nhân Trung Hoa, ở đó có trà”.
Trà đến Nhật Bản – khai sinh Trà đạo
Thời nhà Đường, các nhà sư Nhật Bản sang Trung Quốc tu hành đã mang cây trà về nước. Ban đầu, trà chỉ xuất hiện trong giới quý tộc. Đến cuối thế kỷ XVI, khi gắn liền với thiền định, nghệ thuật Trà đạo mới ra đời và trở thành biểu tượng văn hóa Nhật Bản.
Khác với Trung Hoa, người Nhật coi việc pha và uống trà là con đường tu tâm dưỡng tính. Không gian thưởng trà thường rất giản dị, chỉ có ấm, chén và vài nhành hoa theo mùa, để con người hòa mình vào thiên nhiên và tĩnh tâm.
Trà đến phương Tây – từ cung đình đến trà túi lọc
Thế kỷ XVI, các nhà thám hiểm châu Âu mang trà hoa nhài từ Trung Quốc về Bồ Đào Nha. Sau đó, nhờ công chúa Catherine de Braganza – hoàng hậu nước Anh, trà nhanh chóng trở thành biểu tượng trong các buổi trà chiều của giới quý tộc Anh.
Không lâu sau, trà lan rộng khắp châu Âu và theo dấu chân của đế quốc Anh đến nhiều thuộc địa trên thế giới. Đặc biệt, vào đầu thế kỷ XX, thương gia người Mỹ Thomas Sullivan đã tình cờ phát minh ra trà túi lọc – cách uống nhanh gọn, đơn giản và phù hợp với phong cách sống công nghiệp của phương Tây.
Lời kết
Từ cội nguồn ở phương Đông đến khi lan rộng khắp toàn cầu, trà đã vượt qua giới hạn của một thức uống để trở thành một biểu tượng văn hóa nhân loại. Ở Trung Hoa, trà gắn với nghệ thuật và biểu diễn; ở Nhật Bản, trà trở thành con đường tu đạo; còn ở phương Tây, trà mang dáng dấp của sự tiện dụng nhưng vẫn giữ được nét thanh tao.
Trà không chỉ làm dịu cơn khát, mà còn là chất liệu kết nối con người với thiên nhiên, với chính mình và với nhau.
Zalo
Snapchat
Messenger
Hổ trợ 24/7
